Stacje paliw a zagrożenia dla gruntu i wód podziemnych
Punkty dystrybucji paliw mogą stanowić poważne zagrożenie dla środowiska — zwłaszcza w kontekście zanieczyszczenia gruntu i wód podziemnych.
Główne źródła zanieczyszczeń na stacjach paliw to nieszczelne zbiorniki i rurociągi podziemne, rozlania przy przeładunku oraz niesprawne separatory. Zagrożenie polega na tym, że wyciek jest niewidoczny z powierzchni i może trwać miesiącami, dlatego stacje objęte są monitoringiem wód gruntowych wynikającym z decyzji administracyjnych.
Stacje paliw są nieodzowną częścią krajobrazu i trudno mówić o ich zbędności. Warto jednak spojrzeć na nie z perspektywy tego, co dzieje się poniżej poziomu terenu — bo tam właśnie leży istota problemu.
Skąd biorą się zanieczyszczenia
- Nieszczelności zbiorników podziemnych — korozja, wady konstrukcyjne, uszkodzenia mechaniczne przy pracach ziemnych.
- Rurociągi technologiczne i przyłącza — najczęstsze miejsce powstawania powolnych, długotrwałych wycieków.
- Rozlania przy przeładunku — moment zrzutu paliwa z autocysterny to najbardziej wrażliwy punkt eksploatacji.
- Niesprawne separatory substancji ropopochodnych — przepuszczają zanieczyszczenia do kanalizacji deszczowej i dalej do gruntu.
- Zaszłości historyczne — stacje z długą historią bywają zanieczyszczone przez instalacje wycofane z użycia dziesiątki lat temu.
Dlaczego wyciek trudno zauważyć
Paliwa są lżejsze od wody, więc po przesiąknięciu przez strefę nienasyconą gromadzą się na zwierciadle wód gruntowych i rozpływają wraz z ich kierunkiem przepływu. Na powierzchni nie widać nic. Ubytek w bilansie paliwa bywa na tyle mały, że mieści się w tolerancji pomiarowej, a zanieczyszczenie przez ten czas systematycznie się powiększa.
Im później reagujemy po niekontrolowanym wycieku, tym zanieczyszczenie staje się bardziej rozległe — a koszt likwidacji zależy przede wszystkim od objętości zanieczyszczonej gleby, nie od ilości produktu, który do niej trafił.
Co obejmuje kontrola takiego obiektu
- sieć piezometrów rozmieszczona zgodnie z kierunkiem przepływu wód gruntowych, z punktami powyżej i poniżej obiektu,
- cykliczny pobór prób wody i oznaczanie substancji ropopochodnych,
- badania zanieczyszczeń gruntu w strefie zbiorników, dystrybutorów i miejsca zrzutu,
- ocena szczelności instalacji i sprawności separatorów,
- raportowanie wyników zgodne z zakresem decyzji administracyjnej.
Kiedy potrzebna jest remediacja
Jeśli badania wykażą przekroczenia dopuszczalnych zawartości substancji powodujących ryzyko, konieczne jest oczyszczenie terenu. Przy stacjach paliw najczęściej stosuje się metody działające na miejscu — biologiczne oraz utlenianie in situ — ponieważ obiekt zwykle pozostaje czynny i nie da się go rozkopać.
Doświadczenie w tym obszarze zdobywaliśmy przy współpracy z koncernami paliwowymi; nagroda Best Contractor HSSE Performance 2011 od Royal Dutch Shell dotyczyła właśnie pracy na stacjach paliw Shell. Szczegóły przy usłudze remediacja gruntu i w dziale nagrody i referencje.
Najczęstsze pytania
Zakres monitoringu wynika z decyzji administracyjnych wydanych dla konkretnego obiektu, a nie z jednego przepisu obejmującego wszystkie stacje. W praktyce większość obiektów dystrybucji paliw jest nim objęta ze względu na charakter magazynowanych substancji.
Pośrednio — przez monitoring wód gruntowych z piezometrów wokół obiektu i badania gruntu w strefie zbiorników. Bilans paliwa bywa niewystarczający, bo powolny wyciek mieści się w tolerancji pomiarowej.
W wielu przypadkach tak. Metody in situ — biologiczne i utlenianie — prowadzi się przez otwory iniekcyjne bez rozkopywania terenu, co pozwala utrzymać obiekt w eksploatacji. Decyduje rodzaj i zasięg zanieczyszczenia.
Potrzebujesz wyceny badania lub remediacji?
Opisz krótko teren i planowaną inwestycję — przygotujemy bezpłatną wycenę i podpowiemy, jaki zakres badań jest wymagany przepisami.